Thời trang bền vững là gì? Từ mua nhanh đến mặc lâu
Thời trang bền vững không chỉ là lựa chọn một chiếc áo có chất liệu “xanh”, mà là cách nhìn toàn bộ vòng đời của quần áo, từ nguyên liệu, thiết kế, sản xuất đến sử dụng và xử lý sau khi không còn nhu cầu. Khi xu hướng mua sắm ngày càng nhanh, thời trang bền vững đặt ra một hướng tiếp cận khác: mua có chủ đích, mặc lâu hơn và tận dụng tốt hơn những gì đang có. Cùng TwistFit tìm hiểu cách thời trang bền vững thay đổi cách chúng ta lựa chọn và sử dụng quần áo.
Thời trang bền vững là gì?
Thời trang bền vững là cách tiếp cận nhằm giảm tác động tiêu cực về môi trường và xã hội trong suốt vòng đời sản phẩm. Điều này bao gồm nguyên liệu, quy trình sản xuất, độ bền, thời gian sử dụng, khả năng sửa chữa, tái sử dụng và xử lý cuối vòng đời.
Một sản phẩm không nhất thiết phải hoàn toàn “xanh” mới được xem xét dưới góc độ bền vững. Một món đồ bền, dễ sửa, có thể mặc nhiều năm và được sử dụng thường xuyên vẫn có giá trị sử dụng lớn.
Ellen MacArthur Foundation tiếp cận tương lai ngành thời trang theo mô hình tuần hoàn, trong đó quần áo được sử dụng nhiều hơn, có thể làm lại và sử dụng những đầu vào an toàn, tái chế hoặc có khả năng tái tạo. [Nguồn: Ellen MacArthur Foundation]
Thời trang bền vững không chỉ là “mặc đồ xanh”
Chất liệu chỉ là một phần của thời trang bền vững. Một món đồ còn liên quan đến thiết kế, sản xuất, vận chuyển, thời gian sử dụng, chăm sóc và xử lý sau sử dụng.
Vì vậy, thay vì chỉ hỏi “Món đồ này được làm từ gì?”, người tiêu dùng cũng nên quan tâm “Món đồ này sẽ được sử dụng như thế nào và trong bao lâu?”.
Từ “mua nhiều” sang “mua có chủ đích”
Thời trang bền vững khuyến khích người tiêu dùng cân nhắc trước khi mua:
Món đồ có phù hợp với phong cách không?
Có thể phối với những gì đang có?
Có thể mặc trong nhiều hoàn cảnh không?
Có đủ bền để sử dụng lâu dài không?
Mục tiêu không phải ngừng mua sắm mà là chuyển từ “mua thêm” sang “mua phù hợp”, qua đó tận dụng tốt hơn tủ đồ hiện tại.
## Đặc điểm và nguyên tắc của thời trang bền vững
Không có một công thức duy nhất để xác định một sản phẩm có phải thời trang bền vững hay không. Một số yếu tố quan trọng gồm độ bền, khả năng sửa chữa, thời gian sử dụng, vật liệu và yếu tố con người trong chuỗi cung ứng.
Ưu tiên độ bền và thời gian sử dụng
Một sản phẩm được thiết kế để sử dụng lâu dài có khả năng giữ giá trị trong tủ đồ tốt hơn. Độ bền không chỉ nằm ở chất lượng mà còn ở thiết kế và khả năng sử dụng lâu dài.
Theo European Environment Agency (EEA), thiết kế tuần hoàn trong ngành dệt may cần chú trọng độ bền, kéo dài tuổi thọ sản phẩm, tái sử dụng và sửa chữa. [Nguồn: EEA]
Thiết kế để sửa chữa, tái sử dụng và tái chế
Thời trang bền vững hướng đến việc giữ sản phẩm và vật liệu trong vòng đời sử dụng lâu nhất có thể.
Khi quần áo hỏng, sửa chữa có thể kéo dài thời gian sử dụng. Khi không còn nhu cầu, sản phẩm có thể được bán lại, trao đổi hoặc chuyển sang người dùng khác.
Ellen MacArthur Foundation đề cập đến các mô hình như resale, rental, repair và remaking nhằm tăng mức độ sử dụng sản phẩm. [Nguồn: Ellen MacArthur Foundation]
Thời trang bền vững không chỉ liên quan đến môi trường mà còn đến người lao động trong chuỗi cung ứng.
ILO cho biết ngành dệt may và quần áo tạo việc làm cho hơn 90 triệu người trên toàn cầu, đồng thời vẫn tồn tại các thách thức về điều kiện làm việc, tiền lương, bình đẳng giới và tiêu chuẩn lao động. [Nguồn: ILO]
Vì vậy, yếu tố con người cần được xem xét song song với yếu tố môi trường.
Chất liệu và quy trình sản xuất trong thời trang bền vững
Chất liệu bền vững thường được nhắc đến khi nói về thời trang bền vững. Tuy nhiên, không nên đánh giá một sản phẩm chỉ dựa trên nhãn “xanh”.
Tác động còn phụ thuộc vào nguồn nguyên liệu, quá trình sản xuất, độ bền, khả năng sử dụng và cách xử lý cuối vòng đời.
- Chất liệu không phải yếu tố duy nhất
Vật liệu tái chế, tái tạo hoặc có nguồn gốc tự nhiên thường xuất hiện trong các cuộc thảo luận về thời trang bền vững. Tuy nhiên, sử dụng một loại vật liệu nhất định không đồng nghĩa sản phẩm tự động bền vững.
Người tiêu dùng nên xem xét đồng thời chất liệu + độ bền + thiết kế + khả năng sử dụng lâu dài thay vì chỉ nhìn vào thành phần vải.
- Quy trình sản xuất cũng quan trọng
Một sản phẩm thời trang đi qua nhiều công đoạn trước khi đến tay người mua. Vì vậy, thời trang bền vững cần được nhìn từ toàn bộ chuỗi giá trị.
Doanh nghiệp cần quan tâm đến tài nguyên, phát thải, chất thải, hóa chất, điều kiện lao động và khả năng truy xuất trong chuỗi cung ứng.
Lợi ích của thời trang bền vững đối với người tiêu dùng
Với người tiêu dùng, thời trang bền vững không chỉ là câu chuyện môi trường mà còn liên quan đến cách xây dựng và sử dụng tủ đồ hiệu quả hơn.
### Tăng giá trị sử dụng của từng món đồ
Giá trị của một món đồ không chỉ nằm ở giá mua. Nếu sản phẩm có thể phối nhiều outfit và được mặc trong thời gian dài, giá trị sử dụng sẽ cao hơn.
Thay vì chỉ hỏi “Món đồ này bao nhiêu tiền?”, hãy hỏi thêm “Mình sẽ mặc nó bao nhiêu lần?”.
Tủ đồ bền vững có thể bắt đầu từ những món đồ đang có
Không nhất thiết phải mua toàn bộ quần áo mới từ các thương hiệu được gắn nhãn “sustainable”. Một cách đơn giản hơn là nhìn lại tủ đồ hiện tại.
Nếu một món đồ ít được mặc, hãy xem nguyên nhân nằm ở kiểu dáng, màu sắc hay cách phối. Tìm cách kết hợp mới có thể giúp món đồ được sử dụng trở lại.
Làm thế nào để xây dựng tủ đồ bền vững?
Một tủ đồ bền vững không nhất thiết phải tối giản hay ngừng mua quần áo. Điều quan trọng là các món đồ phù hợp với phong cách, nhu cầu và tần suất sử dụng thực tế.
### Xác định phong cách và nhu cầu trước khi mua
Trước khi mua, hãy cân nhắc:
Mình sẽ mặc món này ở đâu?
Có ít nhất 3 món trong tủ có thể phối cùng không?
Mình có còn muốn mặc nó sau một năm không?
Những câu hỏi này giúp việc mua quần áo trở thành quyết định có chủ đích hơn.
Ưu tiên món đồ có thể mặc theo nhiều cách
Tăng số lượng outfit từ một sản phẩm là cách đơn giản để kéo dài thời gian sử dụng.
Một chiếc sơ mi có thể mặc riêng, layer với áo thun hoặc phối cùng blazer. Khi một món đồ có nhiều cách phối, khả năng được sử dụng thường xuyên cũng cao hơn.
Nếu không biết món đồ nào có thể hợp với món nào, hãy dùng TwistFit để sử dụng AI gợi ý phối đồ.
Sửa, bán lại và trao đổi trước khi bỏ đi
Khi quần áo bị lỗi nhỏ, hãy cân nhắc sửa chữa trước khi mua mới. Nếu không còn phù hợp, có thể bán lại, trao đổi hoặc tặng để sản phẩm tiếp tục được sử dụng.
Ellen MacArthur Foundation xem repair, resale, rental và remaking là những hướng giúp tăng mức độ sử dụng sản phẩm trong nền kinh tế tuần hoàn của ngành thời trang. [Nguồn: Ellen MacArthur Foundation]
Kết lại
Thời trang bền vững là cách nhìn toàn bộ vòng đời của quần áo, từ cách sản phẩm được tạo ra đến thời gian sử dụng và xử lý sau cùng.
Điều này không nhất thiết bắt đầu bằng việc mua một món đồ “xanh” mới. Người tiêu dùng có thể bắt đầu bằng việc mặc lâu hơn, phối lại món đồ đang có, sửa chữa khi cần và chỉ mua thêm khi thực sự cần.
Nếu Fast Fashion khiến chúng ta quen với việc “mua nhanh”, thời trang bền vững hướng đến một cách tiếp cận khác: mua có chủ đích - mặc lâu hơn - phối nhiều hơn - sử dụng tốt hơn.
Khám phá TwistFit để tìm cảm hứng phối đồ, hiểu rõ phong cách cá nhân và tận dụng tốt hơn những món đồ đang có trong tủ.
Bài viết và hình ảnh được thực hiện bởi TWISTFIT.